Make your own free website on Tripod.com
 ŞANLIURFA`NIN COĞRAFYASI Ana Sayfa
 Bölgedeki Yeri
 Yüzey Şekilleri
 
Akarsular ve Göller
 
Urfa`nın İklimi
 
Bitki Örtüsü
 
Ekonomi

 

BÖLGEDEKİ YERİ                                     Başa Dön

    Şanlıurfa Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Orta Fırat bölümünde yer alır.
Kuzeyinde Adıyaman,Diyarbakır, Doğuda Mardin,Güneyde Suriye,Batıda
Gaziantep ile sınırlıdır.Yüzölçümü 19.615 Km2`dir.Coğrafi konumu 36
derece 40 dakika ve 38 derece 02 dakika kuzey enlemleri ile 37 derece
50 dakika ve 40 derece 12 dakika doğu boylamları araında yer alır.Deniz
den yükseliği 518 metredir.Nufusu 1995 sayımlarında 1.200.075 olarak
hesaplanmıştır.Dağlar Urfa`nın %22 sini, Ovalar %16,3,Platolar %61,7
oluşturur.
  Toprakların Kullanıma Göre Dağılımı;

Yıllık ısı ortalaması: 18.1 derece
Yıllık yağış ortalaması:867,5 mm
Başlıca Tarım Ürünleri: Buğday,arpa,mercimek,anason,Pamuk(denemede)
,sebze ve meyveler (Halen Urfa`da tam olarak sulu tarıma geçilmediği için
Kuru tarım ürünleri yetiştirilmektedir.1997 DİE)
Başlıca Sanayi ürünleri: Yün,çimento,Tarım makinaları,şarap,un,pamuk
iplik,makarna,peynir,süt,tereyağ,yoğurt vb benzeri hayvansal ürünler.

 

 

YÜZEY ŞEKİLLERİ                                           Başa Dön

 Şanlıurfa ili tümüyle düzlüklerden meydana gelmiştir.Toprak kuzeyden
güneye doğru eğilimlidir.Yükselti güneye doğru azalır.Urfa`nın en büyük
dağı Diyarbakır-Urfa sınırındaki
Karacadağ`dır.Karacadağ Mirimir tepesi
ile birlikte 1938 metreye ulaşır.Urfa`nın kuzey doğusunda ki bu eski yanar
dağ çevresine lavlar yaymış ve sönmüştür.İlin diğer tarafında bulunan
engebelerin hepsi 1000 metrenin aldındadır.(Arat Dağı 840m,Cudi 627m,
Tektek 749m, Susuz 801m) Kuzeyden güneye doğru alçalan topraklar
Suriye sınırında 400 metrenin aldına iner.Şanlıurfa topraklarının tamamı
bir ova olmakla birlikte,bazı kesimlere özel adlar verilmiştir.Bunlar
Harran
Viranşehir,Siverek,Halfeti ve Suruç ovalarıdır.

  OVALAR;

  DAĞLAR;

 

 

AKARSULAR VE GÖLLER                               Başa Dön

  Urfa ilinin en büyük nehri Fırat bu ilin içinden değil, kuzeybatı ve batı
sınırdan geçmektedir.Fırat Urfa`yı Adıyaman ve Gaziantep illerinden
ayırır.Urfa sınırlarındaki uzunluğu 270 Km. olan bu nehrin üzerinde
Türkiye`nin en uzun kara köprüsü olan Birecek Köprüsü (700 metre)
bulunmaktadır.Gaziantep Urfa karayolunun geçtiği bu köprüden sonra
Fırat güneye inmeye devam etmekte ve daha sonra Urfa`yı terk ederek
Suriye topraklarına geçmektedir.Fırat nehri üzerinde
Karakaya Barajı
Atatürk Barajı
ve yapımı sürmekte olan Birecek Barajı vardır.Fırat`ın
suyu ilkbaharda artar,yaz sonunda azalır.Urfa topraklarında Fırat` la
birleşen akarsular önem teşkil etmemektedir.Sadece Karacadağ`dan
Siverek`in güneyinde Fırat`a karışan Karaçay sayılabilir.Bazı akarsular
Urfa ovalarından ve Viranşehir ovalarının güneyinden geçerek
Belih,
Colap, Habur,Ceylanpınar
suları ile birleşerek Suriye topraklarından
Fırat`a karışır.Şanlıurfa`da büyük göller bulunmaktadır.Urfa merkezin
de yer alan balıklıgöl önemli bir yer teşkil etmektedir.Tamamlanmak
üzere olan Karakaya,Atatürk ve Birecek Barajları bölgede büyük
göller oluşturacaktır.

 

 

URFA`NIN İKLİMİ                                        Başa Dön

    Urfa ilinde Güneydoğu Anadolu bölgesinin kara iklimi egemendir.Kışlar
olduça soğuk ve sürekli, yazlar çok sıcak ve kurak geçer.Fazla olmayan
yağışlar Karakaya Baraj gölü,Atatürk Baraj gölü sayesinde artmaya
başlamıştır.Urfa meteroloji istasyonu verilerine göre en soğuk ayda
ortalama ısı 5 derece, en sıcak ayda ortalama ısı 31 derecedir.Şimdiye
dek görünen en düşük ve en yüksek ısılar -12 ve +47 derece olmuştur.
Sıcaklığın 30 derecenin üstüne çıktığı günlerin ortalama sayısı 236
Sıfırın altına düştüğü ortalama günlerin sayısı 125 tir.Yıllık ortalama
yağış miktarı 867.5 mm tür.

YAĞIŞLARIN MEVSİMLERE GÖRE DAĞILIMI;

Yağışlı günlerin sayısı ortalama 70 gün Karla örtülü günlerin sayısı 3 tür.
İlin geniş toprakları üzerinde büyük iklim farklılıkları vardır.

YAĞIŞLARIN OVALARA GÖRE YILLIK DAĞILIMI;

    (1995 Urfa Meteroloji Bölge Müdürlüğü verileri)

    Urfa ilinde yazlar çok sıcak geçtiği ve bölge çok az yağış aldığı için
tarım ürünlerinde artış olmaz.Bu nedenle modern sulama tesisleri
yapılmaktadır.Özellikle Urfa Tünellerinde gelen suyun bolluğuyla
bu sulama kanallarının sayısı güngeçtikçe artmakta ve
Sulama
Birlikleri
kurulmaktadır.Sulama Birliklerinin Başkanları
Adana yöresi ve Hollanda,Amerika gibi ülkelerde Sulama teknik
leri ile ilgili eğitim ve seminerlere katılmaktadırlar.

 

 

URFA`DA BİTKİ ÖRTÜSÜ                                     Başa Dön

    Şanlıurfa ilinde yağışların azlığı, yazların çok uzun ve kurak geçmesi
toprak yapısının su tutmaya elverişli olmaması, doğal bitki örtüsünün
çok cılız kalmasına neden olmuştur.Yer yer çalı kümelerine, su boyların
da da seyrek kavaklara rastlanılmakdadır.Kış aylarında yeşillenen
düzlükler yaz sıcaklarının başlamasıyla hemen bozkıra döner,otsu
bitkiler kurur.Urfa ili Türkiye`nin orman bakımından en yoksul
ilidir.İl sınırları içinde belli başlı orman yoktur.Gap ve Atatürk
Barajının etkisiyle Urfa ve çevresinde ağaçlandırmalar başlanmış
olup bir müddet sonra ormanına kavuşacaktır.

 

URFA EKONOMİSİ                                             Başa Dön

    Urfa`da tarım ve hayvançılık halkın birinci derecede geçim kaynağıdır.
Tarihte verimliliğiyle ünlü Urfa toprakları,günümüzde sulanamayışı
nedeniyle verimsizleşmiştir.Yapımı bitme aşamasına gelen Karakaya
Barajı,Atatürk Barajı ve Urfa tünellerin tamamen tamamlanmasıyla
Harran Ovası, Viranşehir Ovası, Ceylanpınar Ovası sulanacaktır.
Böylece verimli yemyeşil
Mezopotamya yeniden canlanacak , yılda
bir kaç ürün alınabileceği bu ovalar her türlü tarımın yapılmasına
elverişli hale gelecektir.Günümüzde Ceyalnpınar`da akarsu vadi
lerinde yer yer sulu tarım yapılmaktadır.
   1990 yılında ilde 627 410 hektar alanda tarım yapılarak 647 847
ton ürün elde edilmiştir.Yapılan araştırmalara göre ilde her zaman
tahıl tarımı birinci sırada yer alır.Tahıllar arasında birinci sırayı
buğday ve mercimek alır.Urfa Türkiye`nin
"Mercimek Anbarı"
olarak bilinir.Sanayi bitkilerinden Pamuk,Kenevir,Yağlı tohumlardan
Çiğit,Susam üretimide yapılmaktadır.

1995 yılında Urfa ve çevresinde;

üretimi yapılmıştır.

1995 yılında Urfa ve çevresinde elde edilen ürün ve üretim(Ton olarak);

1995 yılında Urfa ve çevresinde meyve üretimi (Ton olarak);


  Hayvansal ürünlerden özellikle Urfa Yağı ünlüdür.Büyük kentlere
pazarlanan Urfa yağı en çok Siverek`te yapılır.Özellikle Karacadağ
etekleri her mevsimde hayvan sürüleri ile dolar.Viranşehir ve Ceylan
pınar Devlet üretme çiftliğinde Peynir ,Yoğurt, Yağ üretimi ilin en
önemli hayvansal ürün üretim yerleridir.

    Urfa Sanayisi;

  Devlet Planlama Teşkilatı verilerine göre Urfa ili Sanayi ve endüstri
gelişimi açısında 54. sıradadır.Bu durum Urfa`da sanayinin gelişmediği
ni gösterir.

  Urfa daki tarıma dayalı sanayi kuruluşları şunlardır;

Urfa ve çevresinde madencilik yoktur.Siverek ilçesinde petrol bazı
bölgelerde de linyit bulunmuşsada bunlar henüz işletilmemektedir.